Propagowanie poezji poprzez nowe technologie

AI czyli tzw sztuczna inteligencja lub też modele językowe w prostych sprawach radzą sobie lepiej z odtwarzaniem wiedzy niż nie jeden profesor. Odtwarzanie to dość prosta czynność dla komputera. Tworzenie czegoś to już oczywiście wyższa umiejętność. i choć AI potrafi napisać prace magisterską a myślę, że i bardziej złożoną doktorską też, to jednak będą to proste schematy, które odtworzy w ramach wybranego tematu, hipotez badawczych, opisze cele, metodologię, opracuje wyniki. Zrobi to szybciej i lepiej niż grupa ludzi. To już wiemy.

Wypracowanie, rozprawkę, streszczenie czy jakiekolwiek opracowanie na zadany temat zrobi szybko na poziomie dobrego pracownika naukowego. Przez to zadawanie takich prac domowych obecnie niestety może działać przeciw skutecznie. Zamiast rozwijać może hamować rozwój zdolności poznawczych i twórczych. To oczywiście poważny problem współczesnego szkolnictwa, i nie dotyczy to prac domowych na poziomie szkoły średniej tylko. Czy prace magisterskie w dobie AI mają sens? Czy plagiat kilku rozdziału pracy doktorskiej wykonanej przez AI dysklasyfikuje autora? Te i inne dylematy zawodowe i etyczne będą pojawiać się coraz częściej. Myślę też, że część osób do ich rozwiązania zatrudni znów AI. Walka z myśleniem maszynowym przypominać może w tej wersji walkę z wiatrakami.

Rozwiązanie jest dość proste ale wymagające większego zaangażowania np nauczyciela oceniającego – tylko tu i teraz. Wszelkie prace począwszy od prac szkoły średniej po prace uczelniane na najwyższym nawet poziomie może wygenerować AI w całości, części lub choćby małym ale może najważniejszym fragmencie. Sens ma tylko wiedza operatywna oraz zdolności poznawcze, którymi to atrybutami AI na dostępnym poziomie powszechnym, nie przyćmiewa ludzi. Niestety twórcy programów komputerowych i algorytmów pracy AI zapowiadają, że i tu będziemy przegrywać jako ludzie. Wieszczy nam się upadek zawodów, wielu zawodów często bardzo starych jak np. nauczyciel.

Skoro już tak nam pisane to może jest coś dobrego z AI np. dla polskiej szkoły. Jak najbardziej. W czasach totalnego braku czytelnictwa (trzech Polaków czyta w ciągu roku jedną książkę), odchodzenia od lektur szkolnych wcześniej skanonizowanych przez ministerstwo na rzecz indywidualnie ustalanej listy, odejścia od prac domowych – jest nadzieja na wykorzystanie pracy AI np. w propagowaniu przepięknej poezji polskiej. A w tym temacie jest już naprawdę źle jeśli chodzi o młodzież.

Co prawda piosenkarka Sanah czyli Zuzanna Jurczyk rozpoczęła bardzo udanie łączenie poezji z pop kulturą (adaptacja wiersza noblistki Wisławy Szymborskiej – „Nic dwa razy się nie zdarza” poniżej)

sanah "Nic dwa razy" (W. Szymborska)

to sama Sanah nie da rady tak dużej ilości poezji, którą warto przypomnieć, zaaranżować i wykonać. O kosztach wykonania teledysku z wykonaniem tegoż przez AI nawet nie wspomnę, by nie peszyć następców Sanah. gwoli ścisłości Sanah nie była w tym pierwsza. przed nią byli bowiem tacy twórcy jak; Marek Grechuta, Czesław Niemen (Pod papugami), Ewa Demarczyk, Renata Przemyk, Stanisław Soyka, Jacek Kaczmarski, Michał Bajor. I tu z pomocą wchodzi AI – poezja na nowo -proszę bardzo;

Adam Asnyk – Ulewa | Adam Asnyk na nowo

Tu AI wykonała cała robotę, zapewne po podpowiedzi, ale efekt bardzo udany. Adam Asnyk odkrywany na nowo.

„Ach, powiedz!” – Poetycka pieśń o boskim pięknie kobiety | Adam Asnyk | Poezja śpiewana

Inny przykład poezja C.K. Norwida, dla bardziej wytrawnych doznań, można powiedzieć trudniejsza a proszę AI poradziła sobie jak sądzę znakomicie;

Kto czytał wiersze Marii Konopnickiej. Jeśli jeszcze nie czytałeś posłuchaj i zobacz, też wykonane przez AI;

Maria Konopnicka – Pieśń Sokołów | Maria Konopnicka na nowo

Z cyklu poezja na nowo można usłyszeć i zobaczyć aranżacje wielu utworów wykonanych, znów podkreślę zapewne po wielu podpowiedziach, przez AI. poniżej poezja Kazimierza Przerwy-Tetmajera;

Kazimierz Przerwa-Tetmajer – Prometeusz | Przerwa-Tetmajera na nowo

Na koniec po co ta poezja w naszym życiu. Czy brakuje nam emocji dnia codziennego, Czy mało dostarczają jej seriale w TV. To rzecz bardzo indywidualna. Jednak zawsze nawet w czasach starożytnej Grecji czytano poezję a nawet często uczono jej się na pamięć. Aleksander Wielki kojarzony z podbojem Azji znał i często cytował Homera mimo, że bardziej był żołnierzem. Ludzie dobrze wykształceni na przestrzeni wszystkich epok czytali literaturę piękną. Nie tylko ćwiczyli pamięć. rozszerzali zasób znanego słownictwa szczególnie w zakresie określania stanów emocjonalnych człowieka. Poezja poprzez metafory rozwija naszą wyobraźnię a z tym jest coraz gorzej u współczesnego człowieka wpatrzonego w ekrany. Nazywanie uczuć, z czym wiele osób ma problem, kończąc katalog na kilkunastu określeniach to także zdolność do szukania pomocy i wsparcia. Bardzo ważna cecha umiejętności społecznych. Poezja rozwija empatię i pozwala budować naszą tożsamość kulturową. Języka można się nauczyć a tożsamość trzeba budować cierpliwie poprzez uczestnictwo w kulturze. Poezja to jedna z najważniejszych form kultury jaka możemy doświadczać. A zatem jeśli już nic nie czytamy to możemy obejrzeć i posłuchać. To naprawdę łatwe obecnie.

Na koniec utwór Juliana Tuwima w aranżacji muzycznej tylko, bez fajerwerków AI, a jednak wystarczający by przypomnieć i wsłuchać się w słowa… .

Modlitwa (J. Tuwim): "My ludzie skromni, ludzie prości..." | Classic Harmonica Blues 2025
Przejdź do treści